Het is niet het risico dat beleggers tegenhoudt, maar de angst om het niet te begrijpen

Zodra het over beleggen gaat, is er één woord dat meer angst inboezemt dan andere: risico. We denken meteen aan plotse verliezen, onaangename verrassingen en spaargeld dat als sneeuw voor de zon verdwijnt. Toch loopt wie risico uit de weg gaat, misschien wel het grootste risico: helemaal niets doen. Begrijpen wat risico in de financiële wereld echt betekent, is al een eerste stap om met meer vertrouwen te beleggen.

In het dagelijkse leven houdt iedereen rekening met risico’s, vaak zonder erbij stil te staan. U neemt bijvoorbeeld een paraplu mee omdat de lucht er dreigend uitziet, of u legt wat geld opzij voor het geval uw verwarmingsketel het midden januari begeeft. In de financiële wereld werkt het net zo. Risico is niets anders dan onzekerheid over wat er zal gebeuren. Wie belegt, weet op voorhand niet precies hoeveel rendement hij zal behalen. Soms is het resultaat beter dan verwacht, soms valt het tegen.

Bij beleggen geldt een eenvoudige regel: hoe hoger het verwachte rendement, hoe meer onzekerheid u moet aanvaarden. Een bankrekening brengt weinig op, maar houdt ook weinig risico in. Aandelen kunnen op lange termijn sterk in waarde stijgen, maar hun koers kan soms ook fors schommelen. Dat maakt ze niet noodzakelijk tot risicovolle beleggingen, maar toont alleen aan dat er niet zoiets bestaat als één absolute juiste keuze. De juiste keuze is de keuze die bij u en uw levensdoelen past.

Twee begrippen worden vaak met elkaar verward, hoewel ze niet hetzelfde betekenen: volatiliteit en het werkelijke risico. Volatiliteit verwijst naar de schommelingen in de waarde van een belegging doorheen de tijd. Het werkelijke risico heeft te maken met het definitieve verlies van uw kapitaal, zonder uitzicht op recuperatie.

Denk maar aan het Belgische weer. In januari is er mist, in maart breekt de zon even door, in april krijgen we hagel en in mei kunnen we eindelijk weer op het terras genieten van een drankje in de zon. De seizoenen wisselen elkaar af en het weer verandert, maar de lente keert altijd terug. Ook de markten kennen hun seizoenen. Het probleem is niet dat u een winter doormaakt, maar dat u in januari de moed opgeeft omdat u ervan overtuigd bent dat de zon nooit meer zal schijnen. Bij beleggingen betekent een dalende markt niet automatisch dat u uw kapitaal verliest. Dat verlies wordt pas definitief wanneer u in paniek verkoopt, net op het moment waarop u dat beter niet doet.

Risico staat niet vast: het evolueert naarmate uw beleggingshorizon verandert. Precies dat verandert uw kijk op risico. Denk bijvoorbeeld aan mensen die dertig jaar geleden een huis in België kochten: die beslissing leek toen een grote en misschien zelfs beangstigende verbintenis. Er waren moeilijke jaren, stijgende rentevoeten en onverwachte kosten. Vandaag is die woning soms dubbel of zelfs drie keer zoveel waard. Wie geduld had, werd daarvoor beloond. Wie zich destijds door angst liet tegenhouden, betaalt vandaag misschien nog altijd huur.

Voor beleggingen geldt dezelfde logica: als u het geld morgen al nodig hebt, is er geen ruimte voor schommelingen en hebt u zekerheid nodig. Als u het geld pas over vijf, tien of twintig jaar nodig hebt, beschikt u mogelijk over voldoende tijd om na elke winter opnieuw de lente af te wachten. Op lange termijn kunnen schommelingen elkaar immers compenseren.

Alles inzetten op één enkele belegging houdt op zich een groot risico in. Iedereen kent wel een gerenommeerd en financieel gezond bedrijf uit de biersector. Toch kan één crisis in de sector, een politieke beslissing of een dalende consumptie volstaan om de waarde ervan te doen kelderen. Daarom is spreiding zo belangrijk: u verdeelt uw spaargeld over verschillende beleggingen.

Soms neemt een belegger een beslissing op aanraden van een vriend of omdat een bepaalde belegging in de mode is, zonder zichzelf de juiste vraag te stellen. Die vraag is niet: ‘Ben ik bang voor risico?’, die angst is immers heel normaal en herkenbaar. De echte vraag is: ‘wanneer heb ik dit geld nodig?’. Als u het geld binnen het jaar nodig hebt, houdt u het beter veilig. Is het bestemd voor uw pensioen, een woning of een ander project op langere termijn, dan kunt u beleggingen met een hoger risicoprofiel overwegen.

Vanuit dat perspectief is risico geen vijand, maar een factor waarmee u rekening moet houden, die u moet kennen, inschatten en bewust moet beheren. Vaak zit het echte probleem in het gedrag van de belegger: wanneer de markten stijgen, koopt de belegger enthousiast bij; wanneer ze dalen, verkoopt hij uit angst. Wie blind belegt, laat zich leiden door emoties en neemt sneller impulsieve beslissingen. Wie daarentegen met kennis van zaken belegt en rekening houdt met zijn doelstellingen, beleggingshorizon en tolerantie voor schommelingen, krijgt een heel andere kijk op risico. Het gevaar zit niet in een novemberstorm, maar in het feit dat u zich het hele jaar binnen opsluit in afwachting van de perfecte dag. Met vertrouwen beleggen betekent dat u weet welke risico’s u neemt en waarom die het waard zijn.

Wij herinneren u eraan dat beleggingsproducten blootgesteld zijn aan risico’s met inbegrip van een mogelijk verlies van het belegde kapitaal. Beleggingsproducten zijn geen bankdeposito's en worden niet gewaarborgd door Beobank NV/SA. 

Tekst opgesteld door de Groep La Française