Steunmaatregelen voor bedrijven in tijden van COVID-19

Update - 14/06/2020

Hoe kunnen Belgische bedrijven en zelfstandigen zich wapenen tegen de gevolgen van het coronavirus voor hun activiteiten?

De maatregelen om ons te beschermen tegen de Covid-19-epidemie hadden gevolgen voor de Belgische bedrijven en zelfstandigen. Op welke overheidssteun mogen zij rekenen?

Maart, april en mei waren cruciale maanden om de huidige gezondheidscrisis in te perken. De genomen maatregelen waren in grote mate succesvol, aangezien het in mei mogelijk bleek om de lockdown aanzienlijk te versoepelen.

Toch betekent dit niet dat de zelfstandigen en bedrijfsleiders die bij ons klant zijn deze complexe periode nu definitief achter zich kunnen laten. Advies en nabijheid maken deel uit van de engagementen van Beobank. Daarom bieden wij ondersteuning aan onze professionele klanten die getroffen zijn door de inperkingsmaatregelen en die nog steun nodig hebben om hun activiteiten weer op gang te brengen.

De federale regering en de deelstaten hebben trouwens al een hele reeks maatregelen geïmplementeerd om de ondernemers te helpen. Hier vindt u alvast een artikel met alle beschikbare maatregelen en de organisaties waarmee u contact kunt opnemen. Dit artikel wordt bijgewerkt naarmate de situatie evolueert.

De maatregelen om ons te beschermen tegen de Covid-19-epidemie hadden gevolgen voor de Belgische bedrijven en zelfstandigen. Op welke overheidssteun mogen zij rekenen?

Veel uitleg en context is er ondertussen al niet meer nodig: iedereen beseft de impact die de coronaviruspandemie had op onze gezondheid en veiligheid. In grote delen van de wereld is dat trouwens nog steeds het geval. In maart nam de Nationale Veiligheidsraad drastische maatregelen: alle bars, cafés en restaurants moesten sluiten en “niet-onmisbare” winkels mochten maar beperkt openblijven. Deze maatregelen hadden aanzienlijke gevolgen voor de omzet van veel bedrijven en zelfstandigen in ons land. Als compensatie werden onmiddellijk diverse steunmaatregelen genomen en later werden ook nog andere geleidelijk toegevoegd. Welke?

Federaal: tijdelijke werkloosheid, uitstel van betaling en diverse andere steunmaatregelen

Bedrijven die wegens het coronavirus betalingsmoeilijkheden ondervinden, kunnen spreiding van betaling aanvragen voor de btw, bedrijfsvoorheffing en belastingen. Onder bepaalde voorwaarden is een speciale regeling voor de betaling van de sociale bijdragen mogelijk. Belastingaangiften mogen ook later ingediend worden. Lees meer hierover in dit artikel:   

Eind maart nam de regering een hele reeks maatregelen, waaronder automatisch twee maanden uitstel om de btw en de bedrijfsvoorheffing te betalen. De vervaldatums werden nu opnieuw opgeschoven, aangezien de bedrijfsvoorheffing en de btw die in april verschuldigd zijn, dit jaar uiterlijk op 15 en 20 juli betaald moeten zijn.

In overleg met de Nationale Bank en de banksector heeft de federale overheid een garantieregeling ingevoerd in voor in totaal 50 miljard euro. Het stelsel geldt voor alle nieuwe kredieten en kredietlijnen met een maximale looptijd van 12 maanden die banken tot 30 september 2020 verstrekken aan levensvatbare niet-financiële bedrijven, zelfstandigen en organisaties zonder winstoogmerk. Het stelsel is met terugwerkende kracht van toepassing sinds 1 april 2020.

Assuralia, de beroepsvereniging van de verzekeringsondernemingen, kondigde eind maart aan dat sommige verzekeringspremies wat later mogen worden betaald, als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Meer info

Getroffen bedrijven kunnen een beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Deze maatregel geldt zowel voor arbeiders als bedienden. Belangrijkste voorwaarde: de link met de epidemie moet duidelijk aangetoond worden.

Hoe tijdelijke werkloosheid wegens overmacht inroepen?

Omdat bedrijven massaal tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door de coronacrisis aanvragen, werden de procedures vereenvoudigd, zowel voor de werkgevers als de werknemers.

Zo hoeft de werkgever niet langer de tijdelijke werkloosheid wegens overmacht mee te delen aan het bevoegde RVA-kantoor. Bovendien - en dit is maar één van de versoepelingen - is hij evenmin verplicht om zijn werknemers in tijelijke werkloosheid een C3.2A-controlekaart te bezorgen, ongeacht de reden voor de tijdelijke werkloosheid.

Ook werknemers krijgen het gemakkelijker: zij moeten nog slechts een vereenvoudigd formulier indienen om uitkeringen als tijdelijke werkloze aan te vragen bij hun uitbetalingsinstelling. Werknemers die tijdelijk werkloos zijn wegens overmacht hoeven evenmin te voldoen aan de toelaatbaarheidsvoorwaarden. Tussen 1 februari en 30 juni 2020 geldt deze versoepeling trouwens ook voor werknemers die tijdelijk werkloos zijn om economische redenen.

Meer info en uitleg over de algemene procedures vind je hier, meer specifieke toelichtingen voor werkgevers hier en voor werknemers hier.

Als je vragen hebt, bel je de RVA op 02 515 44 44 of neem je contact op met je sociaal secretariaat.

Tijdelijke werkloosheid verlengd tot eind augustus of nog langer?

Eind mei hebben de sociale partners (werkgevers en vakbonden) een akkoord bereikt over de voortzetting van de “coronamaatregelen” tot 31 augustus van dit jaar. De tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is daarvan een onderdeel. Het advies van de sociale partners belandt nu op het bord van de federale overheid, die moet beslissen of ze het al dan niet zal volgen. Wordt dus vervolgd.

Dezelfde sociale partners komen op 15 juni opnieuw bijeen om na te gaan of een nieuwe verlenging van deze maatregelen mogelijk is, deze keer tot het einde van het jaar. Eventueel kan het systeem dan op bepaalde punten worden aangepast. Als zij tot een akkoord komen, zullen zij dat opnieuw aan de federale overheid voorleggen, die uiteindelijk de knoop moet doorhakken.

Opschortende maatregelen voor bedrijven met betalingsmoeilijkheden

Bedrijven die door de gevolgen van de coronacrisis in ernstige moeilijkheden komen en die niet in staking van betaling waren op 18 maart, genieten tussen 24 paril en 17 mei 2020 een tijdelijke opschorting van een aantal maatregelen met betrekking tot hun insolvabiliteit.Deze maatregel werd verlengd tot 17 juni 2020. Raadpleeg voor meer info en details het K.B. van 24 april 2020 en het KB van 13 mei 2020.

De federale overheid moedigt telewerken aan

Hoewel nu de eerste stappen in de exit uit de lockdown worden gezet, vraagt de federale overheid nog steeds dat bedrijven hun werknemers zoveel mogelijk zouden laten telewerken. Telewerken wordt aangemoedigd met talrijke fiscale voordelen en samen met de Dienst Voorafgaande Beslissingen werd een zogeheten “fast track-procedure” opgezet om sneller vergoedingen voor thuiswerk uit te keren. Hier vind je er meer informatie over.

Uitstel van betaling van vennootschaps- en rechtspersonenbelasting

Het is mogelijk om vanaf de ontvangst van het aanslagbiljet een aanvraag in te dienen voor een afbetalingsplan, een vrijstelling van het betalen van verwijlinteresten of een volledige opschorting van de boete die verschuldigd is als de belastingen niet op tijd worden betaald. Er wordt bovenop de normale betaaltermijn en zonder nalatigheidsinteresten een extra termijn van twee maanden toegekend. Deze maatregel geldt voor de afrekening van de vennootschapsbelasting en rechtspersonenbelasting van het aanslagjaar 2019, gevestigd vanaf 12 maart 2020.

Meer info op https://financien.belgium.be/nl/Actueel/18-03-2020-coronavirus-bijkomende-steunmaatregelen.

Hogere percentages van de voordelen van voorafbetalingen

De percentages van de derde en vierde voorafbetaling van dit jaar, die respectievelijk op 10 oktober en 20 december moeten verricht zijn, werden verhoogd. Door deze steunmaatregel is het minder nadelig om voorafbetalingen uit te stellen tot later in het jaar. Maar deze maatregel geldt niet voor bedrijven die eigen aandelen inkopen, een kapitaalvermindering doorvoeren of dividenden betalen of toekennen. De percentages van de vermeerderingen zelf blijven ongewijzigd en ook de datums van de voorafbetalingen veranderen niet. Meer info.

Specifieke federale maatregelen voor zelfstandigen

Ook de zelfstandigen in ons land kunnen met onmiddellijke ingang een beroep doen op steunmaatregelen als zij gebukt gaan onder de gevolgen van het coronavirus. Zij kunnen hun sociale verzekeringsfonds vragen om hun voorlopige bijdragen voor 2020 te verlagen, uit te stellen of kwijt te schelden. Zelfstandigen die gedwongen zijn om hun activiteiten stop te zetten, komen in aanmerking voor een vervangingsinkomen in het kader van het overbruggingsrecht. Ook dit dienen zij via hun sociale verzekeringsfonds aan te vragen.

Bovendien heeft het parlement een uitzonderlijke provisie van een miljard euro goedgekeurd, onder andere om onmisbare maatregelen te nemen die werknemers, bedrijven en zelfstandigen moeten helpen om de gezondheidscrisis heelhuids door te komen. Indien nodig kan dit bedrag nog verhoogd worden.

Raadpleeg ook de website van het RSVZ die uitlegt hoe u gebruik kunt maken van de verschillende maatregelen.

Zelfstandigen, helpers van zelfstandigen en meewerkende echtgenoten die hun activiteiten moeten onderbreken door het coronavirus kunnen financiële steun ontvangen. Meer info op https://www.rsvz.be/nl/news/moeilijkheden-door-het-coronavirus.

Gewesten: premies, kredieten en crisisfonds

Vlaanderen heeft een bedrag van 100 miljoen euro uitgetrokken, zodat de Participatiemaatschappij Vlaanderen overbruggingskredieten kan verlenen, zelfs als het gaat om reeds bestaande schulden. Handelszaken die moeten sluiten (cafés, bars, winkels, marktkramers, …) ontvangen een premie van 4.000 euro. Bedrijven met verscheidene vestigingen kunnen tot vijf premies aanvragen. Ook horecazaken met een afhaaldienst mogen zo’n premie aanvragen. Het Gewest zal ook soepeler omspringen met de termijnen van de verleende subsidies. Tijdelijk werkloze werknemers met woonplaats in Vlaanderen hoeven tijdelijk hun water-, gas- en elektriciteitsrekeningen niet te betalen. Het Gewest heeft hiervoor 20 miljoen euro uitgetrokken.

Zelfstandigen in Vlaanderen die niet verplicht zijn om te sluiten, maar die kunnen aantonen dat hun omzet tussen 15 maart en 30 april 2020 met minstens 60% is gedaald, kunnen onder bepaalde voorwaarden een compensatiepremie aanvragen. De premie bedraagt 3.000 euro voor zelfstandigen in hoofdberoep en zelfstandigen in bijberoep die wegens hun hoge inkomsten sociale bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep betalen. Zelfstandigen in bijberoep met een inkomen tussen € 6.996,89 en € 13.993,78 en zelfstandigen in bijberoep die verplicht werden om te sluiten hebben recht op een premie van 1.500 euro.

Er werden nog andere extra maatregelen genomen voor de bedrijven, zoals uitstel om de onroerende voorheffing en de verkeersbelasting te betalen. Hiervoor gelden wel bepaalde voorwaarden.

Begin mei maakte de Vlaamse regering 250 miljoen euro vrij in de vorm van achtergestelde leningen op 3 jaar. Deze leningen worden verleend door de Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) en kunnen hier worden aangevraagd. Start-ups, KMO’s en groeibedrijven kunnen een lening krijgen met 800.000 euro als maximumbedrag. De leningen zijn bedoeld als een aanvulling op de garantieregeling van de federale overheid (zie hoger). Het nieuwe initiatief heeft tot doel om te voorzien in dringende liquiditeitsbehoeften, zodat de bedrijven hun activiteiten kunnen voortzetten. De leningen moeten vóór eind 2020 worden aangevraagd. Voor de primaire landbouwsector en voor de sector van de visserij en aquacultuur gelden beperkingen van respectievelijk 100.000 en 120.000 euro.

Op 1 juni kondigde de Vlaamse regering een nieuw maatregelenpakket aan. Het is de bedoeling om 500 miljoen euro op te halen met een Welvaartsfonds en dat bedrag ter beschikking te stellen van bedrijven die vers kapitaal nodig hebben. De Vlaamse investeringsmaatschappij PMV zal 240 miljoen euro in het Fonds inbrengen. De overige 260 miljoen euro zou afkomstig zijn van Vlaamse particulieren, die gedurende 3 jaar een belastingvoordeel van 2,5% op het geïnvesteerde bedrag genieten. De Vlaamse minister van Economie, Hilde Crevits, kondigde aan dat de focus vooral op start-ups en scale-ups ligt. Een andere maatregel biedt particulieren de mogelijkheid om een lening van maximaal 75.000 euro  te verstrekken aan bedrijven van vrienden of familieleden, in ruil voor een belastingkorting van 2,5% op het geïnvesteerde bedrag, deze keer gedurende vijf jaar. De betrokken bedrijven kunnen met dergelijke leningen maximaal 300.000 euro ophalen. Ten slotte heeft de Vlaamse regering ook extra 250 miljoen euro uitgetrokken voor achtergestelde leningen en heeft ze de bedragen verhoogd die voorzien zijn in het kader van de overheidswaarborg.

https://www.pmv.eu/nl/maatregelen-van-pmv-tegen-de-impact-van-het-coronavirus

De Brusselse regering keurde een pakket steunmaatregelen goed voor ondernemingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, voor een totaal budget van ruim 150 miljoen euro! 

Er komt een éénmalige premie van 4.000 euro per bedrijf dat naar aanleiding van de beslissingen van de Nationale Veiligheidsraad verplicht moet sluiten en dat behoort tot een van de volgende sectoren: horeca; reisbureaus, reisorganisatoren, reserveringsbureaus en aanverwante activiteiten; kleinhandel, met uitzondering van de voedingswinkels, met inbegrip van nachtwinkels; de dierenvoedingswinkels; de apotheken; de krantenwinkels; de tankstations en leveranciers van brandstoffen; recreatie- en sportactiviteiten. Eénmalige premie van 2.000 euro voor de kapperszaken.

Midden april kondigde de Brusselse regering aan dat de premie van 4.000 euro naar andere sectoren zal worden uitgebreid : zaken die video’s verhuren (cassettes en dvd’s), carwashes, boekhandels en vastgoedkantoren. Je leest er meer over op werk-economie-emploi.brussels/nl/premie-covid-19. Voor alle taxibedrijven en verhuurdiensten van auto’s (limousines) is er dan weer een premie van 3.000 euro.

Bedrijven die niet verplicht waren om te sluiten tijdens de lockdown, maar wel minder omzet boekten, kunnen een compensatiepremie van 2.000 euro aanvragen. De overheid denkt daarbij aan aannemers en microbedrijven (met maximaal 5 FTE’s) die hun activiteiten aanzienlijk zagen krimpen. Het kan bijvoorbeeld gaan om kleine zelfstandigen, vaklui, chocolatiers of kleine bouwbedrijven. De overheid heeft voor deze nieuwe maatregel op gewestniveau 102 miljoen euro uitgetrokken.

Midden juni kondigde de Brusselse regering de invoering aan van een microkrediet met verlaagde interest om zeer kleine bedrijven, zelfstandigen en sociale bedrijven te steunen. Met deze maatregel kunnen zij hun activiteiten in optimale omstandigheden weer opstarten. Deze “Recover”-noodlening kan aangevraagd worden bij de informatiedienst 1819 voor Brusselse ondernemers. De financiering kan oplopen tot 15.000 euro, ze is terugbetaalbaar over maximaal 3 jaar en de vaste interest bedraagt 1,75%.

Andere maatregelen: 

  • Kwijtschelding van de city taks voor het eerste semester van 2020 en een verlening met twee maanden van de termijn om de onroerende voorheffing te betalen;  
  • Toekenning via het Brussels Waarborgfonds van overheidsgaranties op bankleningen voor sterk getroffen bedrijven 
  • Toekenning door finance&invest.brussels van leningen tegen een verlaagde intrestvoet aan horecazaken (met meer dan 50 personeelsleden) en aan de kernleveranciers van de horecasector;
  • Moratorium op de kapitaalaflossing van leningen toegekend door finance&invest.brussels aan bedrijven van de getroffen sectoren;
  • Versnelde of zelfs vervroegde verwerking, vastlegging en uitbetaling van economische-expansiesteun voor de horeca, de toeristische sector, de evenementensector en de culturele sector;
  • Versterkte begeleiding van bedrijven in moeilijkheden door hub.brussels.

Het volledige overzicht van de steunmaatregelen van diverse overheden vindt u op de website van Minister-President van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en op de website van VOKA

In Wallonië bieden SOWALFIN, SRIW en SOGEPA diverse garanties aan bedrijven met cashflow-problemen. De Waalse regering kondigde op woensdag 25 maart aan dat bedrijven en zelfstandigen met minder dan 50 werknemers die wegens het coronavirus moeten sluiten of hun activiteiten moeten stopzetten, een belastingvrije forfaitaire vergoeding van 5000 euro zullen ontvangen. Daartoe werd een uitzonderlijk fonds van 233 miljoen euro opgericht. De horeca, reisbureaus, detailhandel maar ook de foorkramers, autocarbedrijven, carwashbedrijven en nog andere activiteitssectoren zouden van de steun kunnen genieten. Een online procedure op https://indemnitecovid.wallonie.be/#/ (enkel in het Frans)  laat toe om die steun gemakkelijk aan te vragen. De eerste betalingen zullen vanaf april uitgevoerd kunnen worden. Meer info over deze maatregel is te vinden op https://www.1890.be/article/fonds-wallon-covid-indemnites-aux-entreprises (enkel in het frans).

  • Bedrijven die nog gedeeltelijk open mogen blijven ontvangen 2500 euro aan steun.

  • De Waalse regering maakt in totaal een bedrag van 350 miljoen euro vrij om de Waalse economie te ondersteunen.

  • Op 22 april kondigde de Waalse regering een hele reeks nieuwe steunmaatregelen aan voor zelfstandigen en bedrijven in Wallonië. Eind maart had ze al een belastingvrije forfaitaire vergoeding van 5.000 euro aangekondigd voor bedrijven en zelfstandigen met minder dan 50 werknemers die moesten sluiten of gedwongen waren hun activiteiten stop te zetten door de crisis van het coronavirus. Deze vergoeding wordt nu uitgebreid tot andere getroffen sectoren: garagehouders, evenementenzalen, sport- en vrijetijdscentra, maneges en bioscopen. Daarnaast komt er ook een vergoeding van 2.500 euro voor wie zijn activiteiten aanzienlijk zag slinken in maart en april en aanspraak kon maken op het overbruggingsrecht. Zelfstandigen en KMO’s die cashproblemen ondervinden, zullen een “prêt ricochet” kunnen afsluiten, een krediet met een “zeer voordelige” rentevoet van maximaal 45.000 euro om weer op te starten.

  • Het is mogelijk om de waterfacturen later te betalen door middel van een aanvraag bij de Société Wallonne des Eaux (SWDE) en er werden maatregelen genomen om elke onderbreking van de levering van elektriciteit en gas te voorkomen.

  • Begin juni keurde de Waalse regering een noodplan van 6,5 miljoen euro goed voor de toerismesector. De helft van dit budget zal dienen om zaken die verblijfsaccomodatie aanbieden en toeristische attracties in staat te stellen om de gezondheidsmaatregelen toe te passen. Het totale budget van 6,5 miljoen euro wordt verdeeld over de verschillende spelers op basis van hun bezoekersaantallen.

  • Er werd ook een tegemoetkoming van 1.000 tot 200.000 euro aangekondigd voor organisaties die hun infrastructuur in de periode dat ze gesloten waren voor het publiek moesten onderhouden en in stand houden. Ook deze subsidie zal berekend worden op basis van de bezoekersaantallen van de betrokken partijen, zodat zij de werken die al gepland waren, maar door het wegvallen van inkomsten tijdens de lockdown in het gedrang kwamen, alsnog kunnen uitvoeren.

  • Er is ook voorzien in een steunpakket van in totaal 830.000 euro voor verenigingen met een aanbod voor sociaal toerisme, zoals jeugdherbergen en pensions. De Waalse overheid zal de steun toekennen op basis van het aantal bedden van elke vereniging.

  • De organisatoren van toeristische evenementen, zoals festivals, werden evenmin vergeten. Reeds gemaakte kosten worden vergoed en de toeristische impact van het evenement bepaalt welk plafond van toepassing is: 6.000, 15.000, 20.000 of 25.000 euro.

We nodigen u uit om indien nodig contact op te nemen met uw vertrouwde PRO-adviseur teneinde uw situatie te analyseren en samen de maatregelen te bespreken die u zouden kunnen helpen om deze moeilijke periode zo goed mogelijk door te komen.

Uw mening telt!

Uw mening over onze dienstverlening is belangrijk voor ons. Alvast bedankt voor het beantwoorden van enkele vragen.

Start de enquête

Hoe kunnen we u helpen?